Dirigent,
musicoloog en
artistiek leider.
Anthony Scheffer is een Nederlandse dirigent, musicoloog en musicus, gedreven door nieuwsgierigheid naar de mensen die muziek maakten, de werelden waarin zij leefden en wat hun werk vandaag voor luisteraars kan betekenen. Door wetenschappelijk onderzoek te verbinden met artistieke verbeelding, benadert hij de muzikale uitvoering als een ontmoeting tussen verleden en heden.
Scheffer werd geboren in Amersfoort en begon daar zijn muzikale loopbaan als cantor en organist. Bij het Katholiek Kamerkoor Amersfoort deed hij zijn eerste ervaring op als dirigent. Religieuze muziek klonk er binnen de liturgische context waarvoor zij was geschreven. Tijdens zijn studies Liberal Arts and Sciences en Muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht ontwikkelde Scheffer de interdisciplinaire benadering die zijn werk nog altijd vormgeeft. Daarin brengt hij muziek in dialoog met geschiedenis, theologie en cultuur. In dezelfde periode richtte hij Ensemble Illustre op. Met dit studentenensemble ontwikkelde hij concertprogramma’s waarin barokmuziek binnen de bredere historische en culturele context werd gepresenteerd. In het seizoen 2018/19 werkte Scheffer als assistent van de muzikale staf bij De Nationale Opera & Ballet in Amsterdam. Daar deed hij ervaring op met een breed operarepertoire binnen de dagelijkse praktijk van een professioneel operabedrijf.
Scheffers muzikale ontwikkeling liep in grote lijnen langs de geschiedenis van de westerse muziek. Zijn repertoire reikt van het gregoriaans en de renaissancepolyfonie tot de barok, het classicisme, de romantiek, opera en muziek van de twintigste-eeuw. Als dirigent, klavecinist, zanger en violist kent hij de uitvoeringspraktijk vanuit verschillende invalshoeken, en benadert hij iedere stijlperiode vanuit haar eigen karakter en betekenis. Vanuit deze brede artistieke praktijk richtte Scheffer in 2022 Faelix op. Dit internationale collectief van professionele musici werkt vanuit de principes van de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk om betekenisvolle concertervaringen te creëren voor een hedendaags publiek. Binnen Faelix komen wetenschappelijke inzichten en artistieke expressie samen in uitvoeringen die zowel de muziek zelf als de menselijke verhalen erachter tot leven brengen.
Ook buiten de concertzaal deelt Scheffer zijn belangstelling voor de verhalen achter muziek. In 2023 maakte hij in samenwerking met EO en NPO Klassiek de podcast Altijd weer die Bach. De serie kijkt voorbij het vertrouwde beeld van Johann Sebastian Bach als onaantastbaar genie en onderzoekt de mens achter de muziek. Daarbij worden zijn composities verbonden met zijn leven, zijn wereld en de ervaringen die hem vormden. Met De Werelden van Bachs Matthäus Passion debuteert Scheffer als auteur. In het boek verbindt hij zijn praktijkervaring als dirigent met cultuurhistorisch en musicologisch onderzoek. Zo laat hij zien hoe verschillende perspectieven in Bachs meesterwerk samenkomen.
De kern van Scheffers benadering is pragmatisch: onderzoek krijgt betekenis wanneer het verandert hoe musici muziek uitvoeren en hoe luisteraars haar ervaren. Voor hem is muziek zowel een persoonlijke vorm van expressie als een kunstvorm waarin mensen samen betekenis creëren en delen. Door onderzoek, uitvoeringspraktijk en artistieke verbeelding met elkaar te verbinden, wil hij muziek uit het verleden vanuit historisch inzicht persoonlijk en levend laten klinken in het heden.
Scheffer is momenteel als dirigent verbonden aan Capella Amersfoort, Concertkoor Baarn en de Koninklijke Oratorium Vereniging Utrecht. Daarnaast trad hij als gastdirigent op bij onder meer het Utrechts Studenten Koor en Orkest, Cantate op de Brink in Hilversum, Vocaal Ensemble Coqu, Ensemble Quintessens, het Dudok Ensemble en Barok Ensemble Utrecht.